źródła prawa funkcje prawa
Peculium i czynności prawne niewolników.
Dla wykorzystania zdolności umysłowych niewolników, przy zachowaniu zasady ius gentium, że każda rzecz nabyta przez niewolnika stawała się własnością pana, nadano im pewien zakres zdolności prawnej np. do zaciągania zobowiązań jeśli pan wyraził na to zgodę. Postliminium; fictio legis Corneliae.
Obywatel rzymski który dostał się do niewoli nieprzyjacielskiej, a następnie z niej powrócił z mocy samego prawa ius postliminii (postliminium in bello i in pace w czasie wojny i pokoju) odzyskiwał wszystkie prawa będące podczas niewoli w zawieszeniu (in pendenti) z wymogiem jednak dalszego przebywania w państwie rzymskim. Kategorie osób ze względu na status.
Status osoby fizycznej.
Zdolność prawną osoby określano trzema tzw. status: Status libertatis – osoby wolne (wolno urodzeni i wyzwoleńcy) i niewolne, Początek i koniec zdolności prawnej.
Dziecko poczęte, mające się urodzić, drogą fikcji prawnej otrzymywało z chwilą urodzenia jako żywe zdolność prawną cofniętą do wcześniejszego momentu jego życia płodowego, Zdolność prawna.
|
Sytuacja prawna niewolników.
Niewolnik w świetle prawa był rzeczą (tzw. res mancipii), mimo to wymieniani są jako pewne kategorie osób personae mimo pozbawienia podmiotowości prawnej – servile caput nullum ius habet. Mogli podejmować pewien zakres czynności prawnych. Powstanie niewoli.
Rodzaje powstania niewoli: Capitis deminutio.
Capitis deminutio – utracenie jednego lub więcej rodzajów status: Zakres zdolności prawnej.
Uprawnienia publiczne: Nasciturus.
Dziecko poczęte, mające się urodzić, drogą fikcji prawnej otrzymywało z chwilą urodzenia jako żywe zdolność prawną cofniętą do wcześniejszego momentu jego życia płodowego, Restitutio in itegrum.
Wyjątkowy środek ochrony pozaprocesowej osoby, która po zawartej czynności prawnej, znalazła się w niekorzystnej sytuacji prawno-majątkowej, udzielany w uzasadnionych przypadkach, gdy normalny środek ochrony procesowej nie mógł być wykorzystany. |